ХЫЗЫ ФЫРТ ЧЕЛÆХСÆРТÆГ


ХЫЗЫ ФЫРТ ЧЕЛÆХСÆРТÆГ
Хызимæ Нарты кадджыты бирæ дзырдбæстытæ ис: Хызы фидар (Батрадз æй басаста), Хызы быдыр у Нартæн сæ хæцæн бынат. Хызы æфцæг. Хызæн ис æлдар дæр, фæлæ сæ сæйрагдæр у Челæхсæртæг. Цæры хызы фидары бæрзонд хохыл, ис ын кæнгæ базыртæ, æмæ дæлæмæ ратæхы. Челæхсæртæджы чызг Бедухайы Сослан авд азы фæкуырдта, фæлæ йын æй йæ фыд нæ лæвæрдта. Нæ йын æй радта, Алæгаты стыр куывды йын æй кафыны ерысы куы рамбылдта, уæддæр. Æмæ йæм Сослан æфсадимæ Хызы фидармæ балæбурдта. Хæсты Челæхсæртæгæн Сослан цирхъæй йæ сæры фахс æрдавта. Хызы фырт уæларвмæ Куырдалæгонмæ ссыд, æрхуы сæры фахс скæнын кодта, æмæ йæ Куырдалæгон фæрсы: «Æз æдде зæгæлтæ бахойдзынæн, фæлæ сæ мидæгæй та чи фæцъула кæндзæн?» «Мидæгæй сæ мæхи бар уадз, ды-иу æдде зæгæл куы бахойай, уæд-иу æз схуыфдзынæн, æмæ зæгæлтæ афтæмæй мидæгæй фæстæмæ тасдзысты» Сæ хæцæн бон та куы æрцыд, уæд Сослан Хуыцаумæ скуывта, цæмæй ахæм хур скæна, æмæ цæгæр сæр тъæппытæ куыд хауа, æрхуы сæр зынг куыд кæна. Æрцыд йæ куывд, æмæ Хызы фырт Челæхсæртæгæн йе 'рху сæры фахс сзынг ис, æмæ йын йæ сæры магъз басыгъта. Афтæмæй уыцы ран амард.
Хызы фырт Челæхсæртæг Нартимæ хæларæй цард, фæлæ йыл æууæнк нæ уыд, йæ дзырдæн хицау нæ уыд. Арæхдзау Нарты куывдæй тæргайæ куы ацыд, уæд дæр йæ раздахыны тыххæй Сосланæн Бедуха – рæсугъдæй зæрдæ бавæрдта æмæ йæ фæсайдта.
Арæхдзауæн та зынæввæрсонæй зæгъы: «Куыдзы хъæвдын, дæ кæфы смаг калгæ ардæм цы ссыдтæ.

Словарь по этнографии и мифологии осетин. 2014.

Смотреть что такое "ХЫЗЫ ФЫРТ ЧЕЛÆХСÆРТÆГ" в других словарях:

  • ЧЕЛÆХСÆРТÆГ — кæс ХЫЗЫ ФЫРТ ЧЕЛÆХСÆРТÆГ кæс «АРВЫ ДУАР» Ы СÆРГÆНДТÆ …   Словарь по этнографии и мифологии осетин

  • БЕДУХА — Нарты Сосланы ус. Хызы фырт Челæхсæртæджы чызг. Сослан æй куырдта, фæлæ йын æй йæ фыд нæ лæвæрдта, уæд ын æй уый Алæгаты стыр куывды сæ быцæу, чи хуыздæр акафдзæнис, зæгъгæ, уым амбылдта. Хызы фырт мæстæй дзагæй фестади, абадтис йæ бæхыл æмæ… …   Словарь по этнографии и мифологии осетин

  • ГАДЖИ — Нартæй иу Гаджи хуынди æмæ ус курын нæ куымдта, æнæмастæй цæрын мæ цæуылнæ уадзут, зæгъгæ. Йæ хæстæджытæ йæ куынал æмæ куынал уагътой, уæд иу хорз лæджы чызджы ракуырдта. Авд азы куы ацардысты, уæд иуахæмы ныссагъæс кодта, цон хæтæны, науæд адæм… …   Словарь по этнографии и мифологии осетин

  • АРФÆГОНД ФÆТТÆ — Хуыцауæй арфæгонд фæттæ уыд Хызы фырт Челæхсæртæгмæ. Уыдонæй æнæмæнг йæ бон уыд æртæ лæджы амарын. Спайда сæ кодта, Нарты Гаджийы ус куы аскъæфта, уæд æм Хызы фидармæ Гаджи, Уазы фырт Чех æмæ Бедзенæджы фырт Арæхдзау куы ныббырстой, уæд. Адон мæ… …   Словарь по этнографии и мифологии осетин

  • СОСЛАНЫ КАФТ — Алæгаты стыр куывды фæбыцæу сты Сослан æмæ Хызы фырт Челæхсартæг чи хуыздæр ракафынæй: «Кæд ды мæнæй хуыздæр ракафай, Сослан, уæд æз ратдзынæн дæуæн мæ рæсугъд чызг Бедухайы, – загъта Хызы фырт. – Ды та цы вæрыс?» «Кæд мæ ды амбулай, уæд æз та… …   Словарь по этнографии и мифологии осетин

  • ЦЕРЕЧЫ ЗГЪÆР — Кадджытæм гæсгæ, номдзыд лæг Церечы быд згъæр хæдон, кард æй нæ карста, фат дзы нæ хызт. Хæсты коймæ иу йæхæдæг йæхи йæ хицауы уæлæ акодта. Церечы згъæр ис Нæрæмон Сосланмæ, æмæ йын кæд зынаргъ дзаума у, уæддæр æй Хызы фырт Челæхсæртæджы чызг… …   Словарь по этнографии и мифологии осетин

  • Х — А Æ Б Г Д Дж Дз Е З И Й К Къ Л М …   Словарь по этнографии и мифологии осетин